1001 ods艂ona analizy ABC

O analizie ABC mo偶na przeczyta膰 prawie w ka偶dym podr臋czniku do zarz膮dzania.

 Rys 1.Wielokryterialne analizy ABC, opracowanie w艂asne
Rys 1.Wielokryterialne analizy ABC, opracowanie w艂asne

Jest to fundamentalna zasada porz膮dkowania element贸w w zbiory o podobnych cechach, ze wzgl臋du na interesuj膮ce nas kryterium. Jest niezast膮pionym narz臋dziem wsz臋dzie tam, gdzie musimy zarz膮dza膰 tysi膮cami pozycji i rozpatrywanie ka偶dego elementu z osobna jest niemo偶liwe. Wtedy wprowadza si臋 zarz膮dzanie grupami o podobnych cechach, a podzia艂u na grupy dokonuj臋 si臋 metod膮 ABC.

Metoda ABC w艣r贸d wielu swoich zastosowa艅 znalaz艂a miejsce w logistyce. Stosowana jest najcz臋艣ciej do podzia艂u produkt贸w /zapas贸w wed艂ug warto艣ci sprzeda偶y za dany okres na trzy grupy o r贸偶nej wa偶no艣ci dla firmy. Oczywi艣cie warto艣膰 sprzeda偶y netto to tylko przyk艂adowe kryterium.

Wyb贸r cechy grupowania zale偶y od tego jaki efekt chcemy osi膮gn膮膰, przyk艂adowe kryteria to:

  • Warto艣膰
  • Zysk
  • Rotacja
  • Ilo艣膰
  • Jako艣膰
  • U偶yteczno艣膰
  • Trafno艣膰 prognoz

Tak偶e liczba grup jest umowna, je偶eli z jaki艣 uzasadnionych powod贸w potrzebujemy podzieli膰 asortyment na 4 grupy, nie ma ku temu przeciwwskaza艅. Wszelkie modyfikacje metody s膮 dozwolone. Mo偶na tak偶e 艂膮czy膰 kryteria. Przy dw贸ch parametrach mamy analiz臋 ABC/XYZ, a przy trzech powstanie nam na przyk艂ad analiza ABC3. Wyr贸偶niamy:

  • Analiza jednokryterialna (ABC)
  • Analiza dwukryterialna (np. ABC/XYZ, ABC2)
  • Analiza wielokryterialna: (np. ABC3, ABC2/ABCD)

Wa偶nym jest tak偶e, by nie myli膰 analizy ABC z regu艂膮 Pareto. Zasad臋 Pareto (The Law of Vital Few and Trivial Many - Prawo 偶ywotnej wi臋kszo艣ci i b艂ahej wi臋kszo艣ci) nale偶y traktowa膰 bardziej uniwersalnie. Ma ona zastosowanie w bardzo wielu dziedzinach nauki, a nawet 偶ycia.

Rys2. Analiza ABC - krok 1, opracowanie w艂asne
Rys2. Analiza ABC - krok 1, opracowanie w艂asne

M贸wi og贸lnie, i偶:

  • 80% problem贸w spowodowanych jest przez 20% przyczyn
  • 20% dzia艂a艅 generuje 80% zysku.
  • podjecie 80% decyzji wymaga 20% czasu
  • 80% sprzeda偶y realizuje 20% klient贸w
  • 20% sprzeda偶y realizuje 20% handlowc贸w
  • 80% kapita艂u zamro偶ona jest w 20% zapasach magazynowych
  • 20% s艂贸w wystarczy by opanowa膰 80% j臋zyka
  • 80% ludno艣ci zamieszkuje 20% badanego obszaru

Oczywi艣cie rzeczywisto艣膰 odbiega od zasady Pareto, kt贸ra jedynie jest przybli偶eniem pewnych zachowa艅 w przyrodzie. Najwa偶niejsze by podczas badania wy艂apa膰 t膮 cze艣膰 produkt贸w, kt贸re s膮 dla nas najistotniejsze ze wzgl臋du na dany parametr i mie膰 艣wiadomo艣膰, 偶e nie b臋dzie to ca艂y asortyment, a jedynie jego niewielka cze艣膰. Czy to b臋dzie 20% czy 10% wszystkich produkt贸w o niczym z艂ym jeszcze nie 艣wiadczy poza tym, 偶e jest to grupa, kt贸r膮 nale偶y traktowa膰 w specjalny spos贸b. Analiza ABC opiera si臋 na regule Pareto, ale nie jest z ni膮 jednoznacznie identyfikowalna.

Analiz臋 ABC stosujemy w logistyce mi臋dzy innymi do:

Rys 3. Analiza ABC - krok 2, opracowanie w艂asne
Rys 3. Analiza ABC - krok 2, opracowanie w艂asne

  1. rozmieszczenia zapas贸w w magazynach (w skali mikro i makro)
  2. dopasowania procedury doboru dostawc贸w
  3. ustalania sposobu zarz膮dzania zapasem
  4. ustalania czas贸w oczekiwania/ produkcji (towary na zam贸wienie, czas oczekiwania 24h)
Uniwersalno艣膰 metody polega na tym, i偶 jej implementacja nie wymaga skomplikowanych narz臋dzi i du偶ej pracoch艂onno艣ci. Analiz臋 mo偶na przeprowadzi膰 za pomoc膮 najprostszego arkusza kalkulacyjnego jakim jest na przyk艂ad MS EXCEL

Przyk艂ad 1. Za pomoc膮 programy MS EXCEL przeprowad藕 jednokryterialn膮 analiz臋 ABC dla 10 produkt贸w, wed艂ug warto艣ci wyda艅 w PLN (Rysunek 2)

W pierwszym kroku tworzymy kolumn臋 z cech膮 narastaj膮c膮 (Rysunek 2), a nast臋pnie kolumn臋 z t膮 sama cech膮 tylko przedstawion膮 procentowo (Rysunek 3). Odznaczamy teraz grupy wed艂ug prog贸w procentowych 80-95-100. Zliczamy ile produkt贸w mie艣ci si臋 w ka偶dej z grup i jaki jest to procent z ca艂o艣ci (Rysunek 4)

 Rys 4. Analiza ABC - krok 3, opracowanie w艂asne
Rys 4. Analiza ABC - krok 3, opracowanie w艂asne

Poniewa偶 przyk艂ad zosta艂 dobrany modelowo, to 20% badanych obiekt贸w generuje 80% warto艣ci wyda艅. W rzeczywisto艣ci grup臋 A mo偶e tworzy膰 na przyk艂ad 11% obiekt贸w generuj膮c 83% warto艣ci wyda艅. Wynik mo偶na przedstawi膰 graficznie za pomoc膮 wykresu Pareto-Lorentza. Wykres s艂upkowy (diagram Pareto badanych obiekt贸w) tworzymy bior膮c jako o艣 warto艣ci Y kolumn臋 - cecha, wykres Lorentza (warto艣ci skumulowane) utworzymy bior膮c jako Y kolumn臋 - cecha narastaj膮co (Rysunek 5)

Id膮c o krok dalej wprowad藕my drugie kryterium oraz skale wa偶no艣ci obu kryteri贸w. Za艂o偶my, 偶e zastanawiamy si臋 nad sposobem rozmieszczenia towar贸w w magazynie. Wiemy, kt贸re z 10 produkt贸w maj膮 najwi臋ksza warto艣膰 wyda艅, teraz interesuje nas cz臋sto艣膰 tych wyda艅 czyli ilo艣膰 dokument贸w WZ. 艢rednia miesi臋czna ilo艣膰 wyda艅 z magazynu wynosi odpowiednio:

  • produkt 1 - 1 wydanie
  • produkt 2 - 12 wyda艅
  • produkt 3 - 5 wyda艅
  • produkt 4 - 2 wydania
  • produkt 5 - 10 wyda艅
  • produkt 6 - 35 wyda艅
  • produkt 7 - 30 wyda艅
  • produkt 8 - 5 wyda艅
  • produkt 9 - 15 wyda艅
  • produkt 10 - 3 wydania

Przy rozmieszczaniu towar贸w w magazynie do towar贸w cz臋艣ciej wydawanych powinien by膰 艂atwiejszy dost臋p, ni偶 do tych s艂abiej rotuj膮cych. Nale偶y jednak pami臋ta膰 o produktach strategicznych z grupy A, kt贸re by膰 mo偶e s艂abo rotuj膮, ale maj膮 du偶y udzia艂 w warto艣ci. Ustalmy, 偶e:

Kryterium A – wa偶no艣膰 30%

Kryterium B – wa偶no艣膰 70%

Dla takich danych mo偶emy drugi raz przeprowadzi膰 analiz臋 ABC lub zastosowa膰 w艂asn膮 technik臋, je偶eli mamy inny uzasadniony pomys艂 na podzia艂. Rozdzielmy produkty przyk艂adowo nie stosuj膮c analizy ABC na grupy:

Rys 5. Wykres Pareto-Lorentza,opracowanie w艂asne
Rys 5. Wykres Pareto-Lorentza,opracowanie w艂asne

Z - ilo艣膰 wyda艅 mniejsza lub r贸wne 5

Y – ilo艣膰 wyda艅 6-15

X - ilo艣膰 wyda艅 wi臋ksza od 15

Powstanie nam macierz ABC/XYZ

  • produkt 1 - AZ
  • produkt 2 - AY
  • produkt 3 - BZ
  • produkt 4 - BZ
  • produkt 5 - BY
  • produkt 6 - CX
  • produkt 7 -CX
  • produkt 8 - CZ
  • produkt 9 - CY
  • produkt 10 - CZ

Teraz patrz膮c na oba kryteria i ich wa偶no艣膰 mo偶emy ju偶 rozmieszcza膰 produkty w magazynie dobieraj膮c strategi臋 w zale偶no艣ci od przynale偶no艣ci do danej grupy. Istnieje pewna dowolno艣膰 interpretacji wynik贸w. Jedno zostaje niezmienne – grupa AX b臋dzie zawsze najwa偶niejsza a CZ najmniej istotna


Anna D膮browska, logistica.pl



 
Aktualno艣ci
Logistyka otwiera si臋 na m艂ode talentyLogistyka otwiera si臋 na m艂ode talenty
Sta偶ysta kseruj膮cy dokumenty i parz膮cy kaw臋 dla prze艂o偶onego to przesz艂o艣膰. Bran偶a TSL coraz cz臋艣ciej inwestuje w m艂ode talenty, a ROHLIG SUUS Logistics organizuje Akademi臋 Sprzeda偶y dla student贸w ostatniego roku i absolwent贸w studi贸w wy偶szych 鈥 m贸wi Jacek G艂owacz, HR Partner.
Na forum
Kt贸ra z podanych umiej臋tno艣ci jest najistotniejsza w pracy w dziale logistycznym?
znajomo艣膰 j. obcych
analityczne my艣lenie
prowadzenie prezentacji
zdolno艣ci interpersonalne
umiej臋tno艣ci informatyczne
   

Wyniki :: 
o portalu    ::    forum    ::    kontakt
(c) logistica.pl 2001-2009