Rachunek decyzyjny w logistyce zaopatrzenia

Mirosław Chaberek, Andrzej Jezierski, Cezary Mańkowski, Leszek Reszka. Wydawnictwo GWSH, Gdańsk 2002

Zaopatrzenie jest tym rodzajem działalności gospodarczej, która jest odpowiedzialna za zaspokojenie potrzeb materiałowych podmiotu gospodarującego w sposób efektywny ekonomicznie. Oprócz przepływów materiałowych w sferze zaopatrzenia mają również miejsce przepływy informacyjne. Przepływy te mogą przybierać rożne warianty realizacji zadania zaopatrzeniowego, tworząc tym samym problemy decyzyjne typu trade-offs lub make or buy. Ze względu na współzależność rożnych rodzajów przepływów, rozwiązania powyższych problemów upatruje się między innymi w koordynacji i integracji wszelkich procesów przepływu, w czym postrzega się istotę myślenia i działania logistycznego. Realizacja logistycznego zadania integracji i koordynacji procesów przepływu w sferze zaopatrzenia wymaga zastosowania odpowiednich metod i narzędzi budowy, oceny oraz podjęcia decyzji wyboru danego wariantu zaopatrzeniowego. Za podstawowe narzędzie rozwiązywania problemów decyzyjnych w gospodarce uważa się rachunek ekonomiczny, który może przyjmować rożne postacie. Dla przykładu w sferze finansów stanowi go rachunek wyników, bilans firmy, rachunek przepływów pieniężnych, w sferze inwestycji - rachunek opłacalności inwestycji, natomiast w obszarze logistyki jest nim rachunek decyzyjny w postaci rachunku globalnych kosztów logistycznych wraz z innymi metodami i narzędziami wspierającymi podejmowanie decyzji optymalizujących wszelkie przepływy, w tym również w sferze zaopatrzenia.

Rachunek decyzyjny w logistyce zaopatrzenia nie jest zagadnieniem nowym. Problematyka narzędzi i metod logistycznych znajduje swoje odzwierciedlenie w znakomitej większości literatury przedmiotu. Nie oznacza to jednak, ze jest to temat zamknięty. W warunkach rynku konkurencyjnego zewnętrzne czynniki zwiększania efektywności ekonomicznej prowadzonej działalności gospodarczej, np. drogą zwolnień podatkowych czy ułatwień kredytowych, nie maja zastosowania, są one lub powinny być równe dla wszystkich podmiotów. W takiej sytuacji tym, co pozwala na zdobycie przewagi konkurencyjnej jest wewnętrzny sposób zorganizowania i zarządzania wszelkimi procesami, oferujący na wyjściu korzyści synergiczne. Stąd tez, tak istotne jest poszukiwanie nowych, coraz efektywniejszych metod i narzędzi, także w zakresie logistyki w sferze zaopatrzenia. W odróżnieniu od innych publikacji traktujących o metodach i narzędziach logistycznych, niniejsza praca charakteryzuje się pewną innowacyjnością. Polega ona na zastosowaniu procesowego ujęcia problematyki, ułatwiającego czytelnikowi zrozumienie miejsca i perspektywy omawianych zagadnień.

Praca składa się z pięciu rozdziałów. Przedmiotem pierwszego rozdziału jest analiza problemów logistycznych w sferze zaopatrzenia. Problemy te, podobnie jak problemy ekonomiczne, sprowadzają się do zagadnień wyboru wariantu decyzyjnego, np. dostawy własnym taborem albo obcym. Punktem wyjścia do rozważań o problematyce logistyki zaopatrzenia jest prezentacja przedmiotu i zakresu omawianego procesu logistyki zaopatrzenia. W rozdziale drugim porusza się zagadnienia związane z planowaniem potrzeb materiałowych. Rozdział ten zawiera metody i narzędzia pozwalające na optymalizację potrzeb materiałowych. W trzecim rozdziale omawia się proces wyboru źródeł zaopatrzeniowych. Podaje się również metody i narzędzia identyfikacji oraz wyboru dostawców. Rozdział czwarty dotyczy zagadnień gospodarki zapasami. Zawiera rachunek kosztów zapasów oraz modele selekcji i optymalizacji zapasów. W kolejnym piątym rozdziale analizie poddaje się sposoby organizacji dostaw zaopatrzeniowych, w podziale na metody składania zamówień oraz transportu dostaw. Dużo uwagi poświęca się rachunkowi globalnych kosztów dostaw zaopatrzeniowych.

W pracy wykorzystuje się osiągnięcia literatury krajowej oraz zagranicznej wzbogacając je o dorobek własny autorów. Niniejsza publikacja stanowi zbiór metod i narzędzi logistycznych wspierających logistykę zaopatrzenia sugeruje potrzebę kontynuacji tej problematyki w odniesieniu do sfery produkcji i dystrybucji.