Wybór sposobu zaspokojenia potrzeb transportowych

Kluczową decyzją w logistyce jest wybór sposobu zaspokojenia potrzeb transportu zewnętrznego. Decyzja ma charakter strategiczny - ze względu na istotny udział w kosztach. Pytanie tylko czy zważywszy na nieustanne modernizacja dróg, transport samochodowy powinien być zawsze naszą pierwszą opcją. Proszę znaleźć kilka podpowiedzi poniżej.

Wybór gałęzi transportu wykorzystywanych w systemach logistycznych

Gałąź transportu	Przesłanki wyboru
transport kolejowy	ładunki masowe, produkty nie wymagające dużych prędkości eksploatacyjnych środka transportu silna degresja kosztów jednostkowych (średnie i długie odległości) rozbudowana sieć (w Europie) duża dostępność przestrzenna wysoka niezawodność, regularność, rytmiczność relatywnie małe bezpieczeństwo
transport samochodowy	najlepsza dostępność przestrzenna (gęstość i spójność sieci) duża szybkość i elastyczność eksploatacyjna specjalizacja taboru wysokie koszty transportu (niska degresja kosztów) możliwość zastosowania technologii obniżających koszty (konsolidacja, cross-docking)
transport morski	zdolność do przewozu ładunków masowych światowy zasięg najsilniejsza degresja kosztów jednostkowych niska dostępność przewozowa, bezpieczeństwo i prędkość
transport wodny-śródlądowy	zdolność do przewozów ładunków masowych o niskiej wartości (np. żwir i piasek) degresja kosztów jednostkowych słaba dostępność przestrzenna
transport przesyłowy	masowe przemieszczanie ładunków płynnych, gazowych bardzo niska dostępność przestrzenna, wysokie koszty infrastruktury
transport lotniczy	relatywnie małe partie ładunku o składającego się z produktów o wysokiej ekonomicznej podatności transportowej towary łatwo psujące się, ładunki wymagające szybkiego transportu przewozy w rejonach o trudnych warunkach terenowych, pozbawionych infrastruktury innych gałęzi transportu akceptacja wysokich kosztów

Źródło: Opracowanie własne.

Podstawowymi czynnikami wyboru gałęzi są podatność ekonomiczna ładunku (stosunek kosztów transportu do wartości ładunku) oraz wymagane parametry techniczne (infrastruktura, opakowanie) oraz operacyjne (czas, terminowość).

Po wyborze gałęzi należy jeszcze dobrać odpowiedni rodzaj środka transportu, dostosowanego do wymogów. Dobór środków transportu polega na jednoczesnym zastosowaniu poniższych kryteriów:¹

• odległość i rodzaju przemieszczeń

• nośność lub udźwig środków transportu

Zapotrzebowanie na urządzenia transportowe dla konkretnego rejonu obsługi, ustala się na podstawie wydajności środka transportu, dobowych zadań transportowych (w sztukach) oraz dobowego funduszu czasu pracy urządzenia (w godzinach). Informacjami niezbędnymi w obliczeniach są również: liczba jednostek stanowiących jednorazowy ładunek środka transportu oraz czas jednego cyklu pracy środka transportu.

Specyficzne cechy transportu samochodowego sprawiają, że jest intensywnie wykorzystywany w systemach logistycznych, ponieważ jest najodpowiedniejszy do przewozów:

• o dużej zmienności cech (relacja i wielkość przemieszczenia)

• o znacznym zróżnicowaniu asortymentowym

• o krótkich relacjach, przewozy door-to-door, zwłaszcza przy dużym rozproszeniu przestrzennym miejsc nadania i odbioru (operatywność usługowa)

• małych przesyłek, które nie mogą być konsolidowane w przesyłki zbiorcze

• ładunków wrażliwych na czas (towary łatwo psujące się, krótki cykl życia)

Duża zmienność cech zapotrzebowania na usługi transportowe oraz zróżnicowanie asortymentu, wrażliwość systemów logistycznych na czas wskazują, iż transport samochodowy jest najczęściej wykorzystywany. Jego dominacja jest szczególnie widoczna w dystrybucji. Skądinąd inne gałęzie transportu przy wsparciu EU w zakresie inwestycji infrastrukturalnych będą zyskiwać na znaczeniu (vide sytuacja w transporcie lotniczym).

Autor: Bartosz Biskupski

1A.Weselik, Z.Skowroński, M.Kaczmarek, A.Korzeniowski: Zarządzanie gospodarką magazynową, PWE, Warszawa 1997, s. 85-86